Waar kunt u terecht als mantelzorg te zwaar wordt?

Als mantelzorg te zwaar wordt, is het tijd om hulp te zoeken. Dat kunt u doen via de gemeente, professionele thuiszorgorganisaties, vrijwilligersorganisaties en mantelzorgsteunpunten. Overbelasting is een serieus signaal dat u niet moet negeren, want zowel uzelf als de persoon voor wie u zorgt heeft er baat bij dat u tijdig ondersteuning inschakelt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over wat u kunt doen als de zorg te veel wordt.

Wanneer is mantelzorg officieel te zwaar geworden?

Mantelzorg is te zwaar geworden wanneer u structureel uitgeput raakt, uw eigen gezondheid eronder lijdt of wanneer u het gevoel heeft de zorg niet meer goed te kunnen uitvoeren. Er is geen officiële grens, maar overbelasting van mantelzorgers is een erkend zorgprobleem waarbij professionele ondersteuning nodig en beschikbaar is.

Signalen van overbelasting zijn onder andere:

• Aanhoudende vermoeidheid, ook na een nacht slapen
• Prikkelbaarheid, somberheid of gevoelens van machteloosheid
• Verwaarlozing van uw eigen gezondheid, sociale contacten of werk
• Het gevoel dat u nooit vrij bent of nooit aan uzelf toekomt
• Fysieke klachten zoals rugpijn of hoofdpijn door de zorghandelingen

Herkent u meerdere van deze signalen, dan is dat een duidelijke aanwijzing dat de mantelzorg te zwaar is geworden. Vroegtijdig ingrijpen voorkomt dat u volledig uitvalt, wat uiteindelijk ook de kwaliteit van de zorg voor uw naaste ten goede komt.

Welke professionele hulp is beschikbaar voor overbelaste mantelzorgers?

Voor overbelaste mantelzorgers zijn verschillende vormen van professionele hulp beschikbaar, waaronder thuiszorg, dagopvang voor de zorgontvanger, mantelzorgondersteuning via de gemeente en psychologische begeleiding. Welke hulp het meest passend is, hangt af van de situatie van zowel de mantelzorger als de persoon die zorg ontvangt.

De meest voorkomende vormen van professionele mantelzorgondersteuning zijn:

• Thuiszorg: een thuiszorgorganisatie neemt een deel van de persoonlijke verzorging of verpleging over
• Dagopvang of dagbehandeling: de zorgontvanger gaat overdag naar een dagcentrum, zodat de mantelzorger tijdelijk ontlast wordt
• Respijtzorg: tijdelijke volledige overname van de zorg, zodat de mantelzorger kan uitrusten of op vakantie gaan
• Mantelzorgconsulent: een professional die meedenkt over de zorgsituatie en helpt bij het organiseren van ondersteuning
• Psychologische begeleiding: voor mantelzorgers die kampen met burn-outklachten of rouwgevoelens

Veel van deze vormen van hulp zijn toegankelijk via de huisarts, het Wmo-loket van de gemeente of een regionaal mantelzorgsteunpunt.

Hoe vraagt u als mantelzorger hulp aan via de gemeente?

Als mantelzorger kunt u hulp aanvragen via het Wmo-loket van uw gemeente. U kunt daar terecht voor een keukentafelgesprek, waarbij een medewerker samen met u in kaart brengt welke ondersteuning nodig is. De gemeente is verplicht u als mantelzorger te ondersteunen wanneer u overbelast dreigt te raken.

Het aanvraagproces verloopt doorgaans als volgt:

1. Neem contact op met het Wmo-loket of het sociaal wijkteam van uw gemeente
2. Vraag om een keukentafelgesprek, waarbij uw situatie in kaart wordt gebracht
3. De gemeente beoordeelt op basis van dit gesprek welke ondersteuning beschikbaar is
4. U ontvangt een beschikking met daarin de toegekende hulp en eventuele eigen bijdrage

Via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) kunnen ook hulpmiddelen worden vergoed die nodig zijn om de zorgontvanger thuis te laten wonen, zoals een rolstoel, een traplift of een elektrische deuropener. Eenvoudige loophulpmiddelen zoals rollators vallen buiten het basispakket en de Wmo, maar kunnen zelf worden aangeschaft of gehuurd. Wie deze kosten niet zelf kan dragen, kan mogelijk in aanmerking komen voor bijzondere bijstand via de gemeente.

Wat zijn de mogelijkheden voor tijdelijke overname van de zorg?

Tijdelijke overname van de zorg, ook wel respijtzorg genoemd, is mogelijk in de vorm van logeeropvang, kortdurend verblijf in een zorginstelling of thuiszorg aan huis. Respijtzorg geeft de mantelzorger de ruimte om bij te komen, zonder dat de zorgontvanger zonder hulp komt te zitten.

De meest gebruikte vormen van respijtzorg zijn:

• Kortdurend verblijf: de zorgontvanger verblijft tijdelijk in een verpleeghuis of zorginstelling terwijl de mantelzorger uitrust of op vakantie gaat
• Logeeropvang: georganiseerd door vrijwilligersorganisaties of zorginstellingen, waarbij iemand tijdelijk elders verblijft
• Vrijwillige thuishulp: vrijwilligers nemen de zorg tijdelijk over, zodat de mantelzorger vrij heeft
• Professionele thuiszorg: een zorgmedewerker komt aan huis om bepaalde zorgtaken over te nemen

Respijtzorg kan worden aangevraagd via de gemeente (Wmo), de zorgverzekeraar of via een mantelzorgsteunpunt. Het is verstandig dit ruim van tevoren te regelen, omdat er soms wachttijden zijn.

Welke hulpmiddelen thuis verlichten de dagelijkse zorgdruk?

Hulpmiddelen thuis kunnen de dagelijkse zorgdruk voor mantelzorgers aanzienlijk verminderen. Denk aan loophulpmiddelen, badkamerhulpmiddelen, tilliften en aanpassingen aan de woning die de zorgontvanger meer zelfstandigheid geven en de lichamelijke belasting voor de mantelzorger verlagen.

Praktische hulpmiddelen die het verschil maken, zijn onder andere:

• Rollators en looprekken: ondersteunen de mobiliteit van de zorgontvanger binnenshuis en buitenshuis, waardoor minder begeleiding nodig is bij het lopen
• Badkamerhulpmiddelen: douchestoelen, douchekrukken en beugels verlagen het risico op vallen en maken wassen zelfstandiger mogelijk
• Tilliften en glijzeilen: verminderen de lichamelijke belasting bij het helpen opstaan of verplaatsen
• Aanpassingen aan het bed: een verstelbaar bed of speciale matras verlicht de nachtelijke zorg en verbetert het comfort van de zorgontvanger
• Incontinentiematerialen: nemen een deel van de dagelijkse verzorging over en verhogen de waardigheid van de zorgontvanger

Hulpmiddelen voor verpleging of revalidatie kunnen in bepaalde gevallen worden vergoed vanuit het basispakket van de zorgverzekering. Neem hiervoor contact op met de eigen zorgverzekeraar. Voor hulpmiddelen die zelfstandig wonen ondersteunen, zoals een rolstoel of traplift, kunt u terecht bij het Wmo-loket van de gemeente.

Waar kunnen mantelzorgers terecht voor emotionele steun?

Mantelzorgers kunnen voor emotionele steun terecht bij mantelzorgsteunpunten, lotgenotengroepen, de huisarts en psychologische hulpverlening. Het delen van ervaringen met anderen in een vergelijkbare situatie wordt door veel mantelzorgers als bijzonder waardevol ervaren en kan helpen om de emotionele druk te verlichten.

Concrete mogelijkheden voor emotionele ondersteuning zijn:

• Mantelzorgsteunpunten: regionale organisaties die cursussen, gespreksgroepen en individuele begeleiding bieden aan mantelzorgers
• Lotgenotencontact: via organisaties zoals Mezzo of regionale initiatieven kunt u in contact komen met andere mantelzorgers
• De huisarts: een laagdrempelig eerste aanspreekpunt bij psychische klachten of overbelasting
• Online forums en communities: anonieme omgevingen waar mantelzorgers ervaringen delen en vragen stellen
• Psychologische begeleiding: via de huisarts doorverwezen naar een POH-GGZ of psycholoog bij ernstigere klachten

Emotionele steun zoeken is geen teken van zwakte, maar van realisme. Mantelzorgers die goed voor zichzelf zorgen, kunnen langer en beter voor een ander zorgen.

Hoe Thuiszorgwinkel.nl helpt bij het verlichten van de zorgdruk

Thuiszorgwinkel.nl biedt een breed assortiment aan thuiszorghulpmiddelen die de dagelijkse zorgdruk voor mantelzorgers concreet verminderen. Of het nu gaat om mobiliteitshulpmiddelen, badkamerhulpmiddelen of aanpassingen aan de slaapkamer, het aanbod is gericht op meer zelfstandigheid voor de zorgontvanger en minder lichamelijke belasting voor de mantelzorger.

Wat Thuiszorgwinkel.nl biedt:

• Een uitgebreid aanbod aan rollators en loophulpmiddelen voor veilige mobiliteit binnenshuis en buitenshuis
• Badkamerhulpmiddelen, tillhulpmiddelen en aanpassingen die zelfstandig wonen langer mogelijk maken
• Eerlijk en deskundig advies van specialisten die meedenken over welk hulpmiddel echt past bij de situatie
• Snelle levering, zodat de juiste ondersteuning er snel is op het moment dat het nodig is

Twijfelt u welk hulpmiddel het beste past bij uw situatie of die van uw naaste? Neem contact op met de specialisten van Thuiszorgwinkel.nl voor persoonlijk advies zonder verkooppraatje.